In deze blog schrijf ik over acupunctuur en voetreflex bij kanker. Aanleiding is een nieuw onderzoek naar pijn bij kanker, waarin deze twee behandelingen naast elkaar werden bekeken. En ik vertel waarom ik ze in mijn praktijk graag combineer.
Onlangs verscheen een onderzoek dat ik met extra belangstelling heb gelezen. Het ging vooral over pijn bij kanker, en er werden twee behandelingen naast elkaar bekeken die ik allebei in mijn praktijk gebruik: acupunctuur en voetreflexologie. De deelnemers kregen naast hun medische behandeling aanvullende, integratieve zorg. Behalve naar pijn keken de onderzoekers ook naar andere klachten, zoals vermoeidheid, misselijkheid en slaap.
Er bestaat maar weinig onderzoek waarin acupunctuur en voetreflex binnen dezelfde groep oncologische patiënten worden vergeleken. Alleen al daarom vond ik het de moeite waard om er iets over te schrijven. Maar er is ook een persoonlijke reden, want een van deze twee behandelingen gaf mij tijdens mijn eigen borstkankertraject iets wat ik bij de ander miste. Daarover verderop meer.
Wat werd er onderzocht?
Het onderzoek verscheen in oktober 2026 online in het 'Journal of Pain and Symptom Management'. Er deden 136 mensen met kanker aan mee. Zij mochten zelf kiezen welke behandeling ze wilden: 45 mensen kozen voor acupunctuur, 91 voor voetreflexologie. Iedereen kreeg acht behandelingen, één keer per week. De meeste deelnemers waren vrouw (81%) en gemiddeld zo'n 60 jaar. Ongeveer een derde had uitgezaaide kanker en bijna de helft kreeg nog een aanvullende (adjuvante) behandeling.
Klachten en welbevinden werden gemeten met drie vragenlijsten die veel in de oncologie worden gebruikt (MYCAW, ESAS en EORTC QLQ-C30). In beide groepen verbeterden vermoeidheid, eetlust en pijn, net als het lichamelijk, emotioneel en sociaal functioneren. Daarnaast waren er een paar verschillen:
- Alleen in de acupunctuurgroep verbeterde de pijnscore op de ESAS.
- Alleen in de voetreflexgroep verbeterden het algemeen welbevinden, de ervaren kwaliteit van leven, misselijkheid en braken, en slapeloosheid.
- Bij een directe vergelijking tussen de groepen deed voetreflex het beter op eetlust en op concentratie en geheugen (cognitief functioneren).
Bekijk het onderzoek op PubMed
Wat kun je er wel en niet uit halen?
Eerlijk is eerlijk: dit is geen sterk bewijs. De deelnemers kozen zelf hun behandeling, er werd niet geloot en er was geen controlegroep die een nepbehandeling of niets kreeg. Ook waren de groepen bij de start niet gelijk: in de voetreflexgroep zaten duidelijk vaker mensen met uitgezaaide kanker. De onderzoekers schrijven zelf dat groter onderzoek bij een meer gevarieerde groep nodig is.
Je kunt dus niet concluderen dat voetreflex beter is voor de slaap of acupunctuur beter voor pijn. Wat het onderzoek wél laat zien: in een gewone, dagelijkse setting werden beide behandelingen ingezet, en bij allebei werden verschillende klachten minder.
Waarom ik acupunctuur en voetreflex bij kanker combineer
Wat ik interessant vind aan dit onderzoek, is dat acupunctuur en voetreflex los van elkaar zijn bekeken. In mijn praktijk combineer ik ze juist vaak.
Met acupunctuur kan ik heel gericht werken op klachten, en op wat ik vanuit de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) bij iemand zie. Maar voetreflex is voor mij beslist niet alleen ontspanning. Ook daarmee werk ik heel gericht. Ik kan bijvoorbeeld:
- zones behandelen die passen bij hormonale klachten;
- de darmen ondersteunen bij obstipatie of andere ontlastingsproblemen;
- zones meenemen die ik inzet bij misselijkheid.
Een mooi detail uit het onderzoek: juist in de voetreflexgroep namen ook misselijkheid en braken af. Geen bewijs, maar wel iets wat aansluit bij wat ik in de praktijk zie.
Het belang van aanraking
Tegelijk geeft voetreflex vaak iets wat acupunctuur minder heeft: aanraking. Dat is voor mij persoonlijk belangrijk geworden tijdens mijn eigen borstkankerbehandeling. Ik ging toen voor ondersteuning naar een collega die acupunctuur deed. En ik merkte dat ik juist dat stukje aanraking miste.
Dat vertel ik ook regelmatig aan mijn cliënten. Tijdens een oncologisch traject wordt er veel aan je lichaam gedaan. Maar dat voelt lang niet altijd als prettige of geruststellende aanraking. Handen die rustig je voeten vasthouden, zonder dat er iets gemeten, geprikt of onderzocht hoeft te worden, kunnen dan veel betekenen.
Gericht én aangeraakt
Voor mij is dat een van de redenen waarom ik acupunctuur en voetreflex zo graag combineer. Met beide kan ik gericht werken aan de klachten die iemand op dat moment ervaart. Tegelijk geeft de combinatie mij de mogelijkheid om iemand niet alleen met naalden te behandelen, maar ook met mijn handen. Juist die combinatie past bij de manier waarop ik graag werk.
Dit onderzoek bewijst niet dat de ene behandeling beter is dan de andere. Maar het laat wel zien dat allebei een plek kunnen hebben in de zorg rondom kanker. Altijd als aanvulling op je medische behandeling, en waar nodig in overleg met je behandelteam.
Ben je zelf in behandeling, of ben je er net doorheen, en wil je weten wat deze combinatie voor jou kan betekenen? Neem gerust contact met me op.
0 Reacties